Rotacyzm

Rotacyzm (reranie) – wada wymowy polegająca na nieprawidłowej realizacji głoski r. Jej przyczynami może być budowa anatomiczna języka (np. zbyt krótkie wędzidełko, zbyt duży lub krótki i gruby język, rozszczep podniebienia miękkiego, ogólna mniejsza ruchomość koniuszka języka), brak umiejętności słuchowej rozróżniania głosek,  nieprawidłowe wzorce wymowy z otoczenia.

Rotacyzm dzieli się na:

  • pararotacyzm, polegający na zastępowaniu (substytucji) głoski r innymi głoskami wymawianymi prawidłowo np.: j, ł, d, w, np. rower – jowel;
  • mogirotacyzm, czyli opuszczanie (elizja) głoski r. Głoska r nie istnieje w systemie fonetycznym danej osoby: przykład: ryba – yba;
  • rotacyzm właściwy, który polega na deformacji głoski r i tworzeniu dźwięku nie występującego w systemie fonetycznym naszego języka. W skutek zmiany miejsca artykulacji głoska r powstaje w innym miejscu, zaś jej brzmienie jest zdeformowane. Wyróżniamy tu:
  1. reranie języczkowe (drgania wykonuje języczek znajdujący się na końcu podniebienia miękkiego),
  2. wargowe,
  3. międzyzębowe (czubek języka drga wsunięty między zęby),
  4. podniebienne (polega na zbliżeniu tylnej części języka do podniebienia miękkiego, które wibruje podczas artykulacji r),
  5. gardłowe (powstaje między nasadą języka a tylną ścianą gardła),
  6. policzkowe lub boczne (prąd powietrza skierowany jest w bok i wprawia w drgania policzki; podczas tej artykulacji drga czubek języka bądź krawędzie języka i jeden lub dwa policzki),
  7. nosowe (artykulacja głoski r swoim brzmieniem zbliżona jest do ng),
  8. krtaniowe,
  9. boczne,
  10. językowo-wargowe,
  11. świszczące (wymowa głoski r jest przedłużona i wzmocniona), językowo-boczne.

One Response to “Rotacyzm”

  1. M. Mówi:

    Od zawsze mówię inaczej R. Jest to reranie języczkowe. Mam już 21 lat i nikt nigdy nie kazał mi z tym iść do logopedy, a czasem przeszkadza mi ta wymowa. Czy powinnam coś z tym zrobić? Czy jest to akceptowalne? Studiuję angielski oraz niemiecki, w tych językach moja wymowa jest prawidłowa, tylko po polsku brzmię dziwnie.

Zostaw komentarz